Strona startowa

Wiadomości - Aktualności

Zbrodnie III Batalionu 17 pułku policji SS na Ponidziu w czasie okupacji niemieckiej

Dodał: Marta Data: 2020-09-23 10:01:31 (czytane: 1516)

Na łamach portalu Przystanek Historia ukazał się tekst Karoliny Trzeskowskiej -Kubasik "Zbrodnie III Batalionu 17 pułku policji SS na Ponidziu w czasie okupacji niemieckiej". Zachęcamy wszystkich, nie tylko miłośników historii do zapoznania się z artykułem.

Hotel Nad Starą Nidą - hotel, restauracja
http://www.hotelnadstaranida.pl,hotel, restauracja, imprezy okolicznościowe, konferencje, sala konferencyjna, wesele, sala weselna, studniówki, sylwester, bal sylwestrowy, andrzejki

ul. Armii Ludowej 4. 28-400 , Pińczów

Gabinet Okulistyczny, okulista Karol Waligóra
http://okulista-waligorakarol.pl,okulista Pińczów, gabinet okulistyczny pinczow, okulista Karol Waligóra, kompleksowe badania okulistyczne, badanie okulistyczne, USG gałki ocznej, usg oczodołu, 3D OCT, pomiar ciśnienia śródgałkowego, pachymetria, gonioskopia, badanie pola widzenia, refra

Plac Wolnosci 6. 28-400, Pińczów



Od wiosny 1943 r. do pierwszej połowy 1944 r. w Pałacu Wielopolskich w Chrobrzu, wsi położonej na Ponidziu stacjonował oddział Stützpunktu. Jego załoga składała się z członków III Batalionu 17 pułku policji SS, najprawdopodobniej wywodzących się z 11 kompanii.

Na czele oddziału Stützpunktu w Chrobrzu stał Adalbert Mayer, który brał ponadto udział między innymi w pacyfikacji Michniowa w dniach 12-13 lipca 1943 r. Jednostka stacjonująca w Pałacu Wielopolskich była przeznaczona do zwalczania partyzantów w lasach chroberskich.

Zobacz
Pałac Wielopolskich w Chrobrzu (fot. NAC)

Jej członkowie brali również udział w ściąganiu kontyngentów od ludności wiejskiej oraz przy przeprowadzaniu łapanek. W czasie przeszło dziewięciomiesięcznej działalności, funkcjonariusze Stützpunktu w Chrobrzu zamordowali nie mniej niż 108 osób. Przeprowadzili dwanaście większych akcji przeciwko Polakom oraz siedem skierowanych przeciwko ukrywającym się w okolicy Żydom.

Prowokacje względem ludności wiejskiej

Niemcy stacjonujący w Chrobrzu, podejmowali szereg działań prowokacyjnych wobec miejscowej ludności. Przebrani w polskie mundury, dobrze mówiący po polsku, chodzili po okolicznych wioskach podszywając się pod partyzantów.

Tym samym próbowali nawiązać kontakt z organizacjami konspiracyjnymi. Wiadomość o prowokacjach członków Stützpunktu, szybko rozeszło się wśród miejscowej ludności, która nazywała ich „przebierańcami”. Ofiarą niemieckiej prowokacji latem 1943 r. padł mieszkaniec wsi Wola Dolna, 36 letni rolnik Jan Krawiec. Przebranym w polskie mundury żandarmom wyjawił, że zarówno on, jak i jego dwaj synowie należą do organizacji podziemnej. Krawca zamordowano w więzieniu gestapo w Pińczowie. Członkowie Stützpunktu aresztowali również jego żonę – Anielę oraz dwie córki – Felicję oraz Genowefę, które przetrzymano również w Pińczowie. Dwaj synowie Krawca zmuszeni zaś byli ukrywać się w lasach. Kolejna niemiecka prowokacja miała miejsce 15 sierpnia 1943 r. w Leszczach. Czterech mieszkańców podejrzanych o przynależność do oddziałów partyzanckich,  zabrano z domów, a następnie rozstrzelano nad doliną Nidy.

Jedna z większych prowokacji niemieckich miała miejsce 11 listopada 1943 r. Przebrani żandarmi z Chrobrza, o świcie wtargnęli do wsi Brzeście. Jeden z mieszkańców, Stanisław Szczepko, wspominał, że zwrócili się do niego z następującymi słowami:

„Wstawaj, pójdziesz z nami, razem będziemy bić Niemców, bo jest dzień Święta Niepodległości”.

Zobacz
Chroberz podczas okupacji niemieckiej (fot. Paweł Bochniak; www.stary.chroberz.info) 

Żaden z mieszkańców nie uległ prowokacji, toteż żandarmi siłą wyciągali ich z domów. Część z nich rozstrzelano na miejscu, a pozostałych w Górach Pińczowskich. Po egzekucji Niemcy wydali oświadczenie, w którym informowano, że ofiary rozstrzelano za rzekomą przynależność do band rabunkowych. Egzekucji uniknęły dwie osoby: wspomniany powyżej Szczepko, który wykorzystał chwilę nieuwagi pilnującego go Niemca, uciekając do sąsiedniej wsi. Innego mieszkańca Brześcia, Stanisława Religę wysłano zaś do KL Auschwitz-Birkenau.

11 listopada 1943 r. aresztowano również komendanta miejscowego oddziału Batalionów Chłopskich, Józefa Mazura ze wsi Podłęże. Poddawany rozlicznym torturom, nikogo nie wydał. Mazur próbował zbiec z aresztu w Chrobrzu, został jednak zastrzelony w chwili, gdy przechodził przez ogrodzenie parku.

Członkowie Stützpunktu wielokrotnie dokonywali aresztowań wśród mieszkańców okolicznych wiosek. Miały miejsce między innymi w: Chrobrzu, w Zawarży czy w Młodzawach. Mieszkańców przewożono do więzień gestapo w Busku-Zdroju oraz w Pińczowie. 25 czerwca 1943 r. funkcjonariusze Stützpunktu we wsi Nieprowice rozstrzelali pracujących w polu Jadwigę oraz Jakuba Wąsików, a także ich syna, około 18 letniego Jana. Jak wspominał jeden z mieszkańców Nieprowic:

„Żandarmi byliby zastrzelili więcej osób, ale wszyscy się pokryli w rosnących zbożach”.


Obławy przeciwko Żydom


Żandarmi stacjonujący w Chrobrzu przeprowadzili kilka obław skierowanych przeciwko ukrywającym się w okolicy Żydom. 30 lipca 1943 r. dowodzeni przez Mayera, wykryli grupę osób pochodzenia żydowskiego, które przebywały w jamie wykopanej w zboczu wąwozu w pobliżu Zagorzyc oraz Smykowa. Około 30 letnią Żydówkę wraz z rocznym dzieckiem zastrzelono przed wejściem do niej. W środku przebywało siedmiu mężczyzn. Świadkiem zbrodni funkcjonariuszy Stützpunktu był mieszkaniec Zagorzyc, Antoni Nowak:

„Otworem wchodziło się do korytarzyka długości 1 m, a za tym korytarzykiem była jama o wymiarach 3x3 m. Dno wyściełane było słomą. Leżały tam zwłoki 7 mężczyzn. Zwłoki te były poszarpane, całe w ranach i ubrania na zwłokach były równie poszarpane, z czego wnioskuję, że mężczyźni ci zostali zabici wybuchem granatów ręcznych”.

W lipcu 1943 r. żandarmi zorganizowali kolejną obławę na ukrywających się w lesie koło wsi Michałów Żydów. Pięć ściganych osób wybiegło w pole, usiłując schować się w snopkach zboża. Podczas pościgu zostali zastrzeleni.

W listopadzie lub w grudniu 1943 r. żandarmi z Chrobrza, urządzili kolejną obławę, tym razem na Żydów ukrywających się w lasach chroberskich. Koło gajówki znaleźli ziemiankę w której przebywało pięć osób pochodzenia żydowskiego. Żandarmi zabili ich wrzucając granaty do środka. W grudniu 1943 r. w kolejnej obławie ujęto dziesięciu Żydów ukrywających się w okolicach Chrobrza. Doprowadzono ich do wsi, gdzie ofiarom nakazano wykopać dół. Żydówka pochodząca z Sosnowca o nazwisku Balicka dała jednemu z żandarmowi kosztowności, licząc tym samym, że ten daruje jej życie. Żandarm co prawda łapówkę przyjął, jednak nie uchroniło to Balicką przed egzekucją. Najmłodsza ofiara grudniowej obławy miała sześć miesięcy. W marcu 1944 r. członkowie Stützpunktu ujęli trzynastu Żydów. Wśród nich znajdowała się czwórka dzieci, z których najmłodsze miało 1,5 roku. Wszystkich rozstrzelano za budynkiem dworskiej gorzelni. Funkcjonariusze Stützpunktu stacjonowali w Pałacu Wielopolskich w Chrobrzu do pierwszej połowy 1944 r. Ich miejsce zajęli latem 1944 r. byli członkowie załogi karnego obozu pracy w Treblince z Theodorem von Eupenem na czele.

 Zobacz
 Pałac Wielopolskich w Chrobrzu (zdjęcie współczesne)

Autor: dr Karolina Trzeskowska-Kubasik- urodzona 26 listopada 1987 r. w Busku Zdroju. Pracownik Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej, członek projektu „Terror okupacyjny na ziemiach polskich w latach 1939-1945” pod przewodnictwem dr. Rafała Leśkiewicza. Absolwentka historii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, doktor nauk humanistycznych w zakresie historii, specjalność historia najnowsza Polski. W latach 2014-2019 pracownik Studium Polski Podziemnej w Londynie. Przez kilka lat pracowała jako nauczyciel historii w jednej z Polskich Szkół Sobotnich w Londynie. Kierownik projektu „Polonijne spotkania z historią najnowszą Polski”, redaktor naczelny „Biuletynu Informacyjnego Studium Polski Podziemnej”. Autorka biografii Tadeusza Żenczykowskiego-Zawadzkiego, publikacji „Zbrodnie okupanta niemieckiego w Lesie Wełeckim k. Buska-Zdroju” oraz listy ofiar terroru okupanta niemieckiego na terenie powiatu buskiego, a także licznych artykułów popularnonaukowych i naukowych publikowanych w prasie krajowej oraz emigracyjnej. Obecnie pracuje nad napisaniem monografii powiatu buskiego w czasie II wojny światowej. Adres e-mailowy: Karolina.Trzeskowska-Kubasik@ipn.gov.pl, nr tel.: 602 463 740

Zobacz także

Turystyczne Mistrzostwa Blogerów – znajdź pomysł na krótki wyjazd

Dodane: 2020-10-23 09:51 - Komentarze  (0)  czytane (47)

TAGI:



Komentarze (0)

Uwaga: Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Za wypowiedzi naruszające prawo lub chronione prawem dobra osób trzecich grozi odpowiedzialność karna lub cywilna. IP Twojego komputera: 3.237.61.235

Dodaj komentarz

UWAGA!
Formularz dodawania komentarzy wymaga włączenia obsługi plikow cookies (ciasteczek), zapisywanych
i odczytywanych z Twojego urządzenia - jeśli chcesz dodać komentarz, włącz ciasteczka, odśwież stronę i spróbuj ponownie...


Telewizja

Powiatowy Przegląd Kapel Biesiadnych i Weselnych - Część 2

Powiatowy Przegląd Kapel Biesiadnych i Weselnych - Część 3

Przegląd Kapel Biesiadnych i Weselnych - Występ grupy Skrzydła Kruka

Koncert Konkursowy XII OFP im. Wojtka Belona w Busku-Zdroju

Koncert Finałowy - XII Ogólnopolski Festiwal Piosenki im. Wojtka Belona

Praktyczna strona edukacji w ZSTiO

Konkursy

Uwaga konkurs! Wygraj podwójne zaproszenie na spektakl: Lista męskich życzeń
Konkurs rozstrzygnięty! Sprawdź wyniki ! Zapraszamy na występ Kabaretu Smile!!!
Konkurs rozstrzygnięty! Sprawdź wyniki!!! Zaprszamy na koncert DON VASYL I CYGAŃSKIE GWIAZDY!
Konkurs zakończony: Do wygrania podwójne zaproszenia na Szalone Nożyczki w Busku-Zdroju
Konkurs zakończony: Do wygrania vouchery do Salonu wirtualnej rzeczywistości w Busku-Zdroju!
Konkurs zakończony: Do wygrania podwójne zaproszenia na R-STUNTS w Jędrzejowie
Konkurs zakończony: Do wygrania podwójne zaproszenia na Kabaret Pod Wyrwigroszem w Kazimierzy Wielkiej
Zobacz więcej Dodaj

Promocje

To jest miejsce na Twoją promocję

2016-06-30 - 2029-06-30

Nieruchomości na sprzedaż

Dom 125m2, dzialka 5500m2 Olganów, 6 km od Buska-Zdroju Na sprzedaż
Cena: 449000zl

Dom 138m2, Zbrodzice k.Buska-Zdroju Na sprzedaż
Cena: 219000zl

Działka budowlana 1320m2 Włodarka, 1km od Buska-Zdroju Na sprzedaż
Cena: 89000zl

Działka budowlana nr 152/1 o pow. 1320m2. Nowo powstająca dzielnica domów jednorodzinnych na peryferiach Buska-Zdroju, w pięknej okolicy otoczonej lasami. Wydane

Dom 55m2, działka 1000m2, Jurków, blisko rzeki Nida Na sprzedaż
Cena: 79000zl

Nieruchomość w bardzo atrakcyjnym położeniu, blisko rzeki Nidy, w cichej i spokojnej okolicy. Dom położony na na działce nr 1067 o powierzchni 0,1000 ha, w miejscowości

Działka budowlana 30a, 2km od centrum Buska-Zdroju, Bronina Na sprzedaż
Cena: 99000zl

Działka rolno-budowlana o powierzchni 3031m2. Dwa kilometry od centrum Buska-Zdroju. Nowo powstająca dzielnica domów jednorodzinnych na peryferiach Buska-Zdroju,

Dom ok. 180m2, ul. Grunwaldzka, Busko-Zdrój, centrum Na sprzedaż
Cena: 449000zl

Do sprzedaży oferujemy Państwu duży dom przy ul. Grunwaldzkiej, w bardzo dobrym położeniu - blisko centrum Buska-Zdroju. Dom 4 kondygnacyjny w zabudowie bliźniaczej. Powierzchnia

Dom 109m2, Busko-Zdrój, centrum, ul.Kochanowskiego Na sprzedaż
Cena: 499000zl

Dzialka budowlana, sad, 6800m2. Busko-Zdrój, Owczary Na sprzedaż
Cena: 85000zl

Mieszkanie 62m2, 3 pokoje. Busko-Zdrój, os Sikorskiego Na sprzedaż
Cena: 239000zl

Dom, duża stodoła, budynki gospodarcze, garaże, działka 1.4ha. Sułkowice gm. Solec-Zdrój Na sprzedaż
Cena: 119000zl

Przeczytaj kolejną wiadomość:

Aktualna sytuacja epidemiologiczna - komunikat buskiego Sanepidu na dzień 22.10.2020r.

Według buskiego Sanepidu do chwili obecnej potwierdzono zakażenie koronawirusem u 331 osób z powiatu buskiego, 307 z powiatu pińczowskiego,...